Theo dự báo của Ngân hàng trung ương Kenya, nhu cầu xi măng của nước này sẽ tăng mạnh trong năm nay và năm tới do nhiều dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và dân dụng đang được triển khai mạnh mẽ.

Ông Surendra Bhatia, phó giám đốc công ty Athi River Mining nói “nhu cầu xi măng trong quý 2 tiếp tục tăng mạnh và sẽ duy trì đà này trong thời gian tới".

Trong báo cáo hàng tháng về triển vọng kinh tế của Ngân hàng trung ương Kenya đưa ra hồi tháng 2 cho thấy, hiện tại công suất của các nhà máy xi măng nước này vào khoảng 3,5 triệu tấn/năm, và tiêu thụ trong nước chỉ chiếm 85%, tương đương 3 triệu tấn.

Tiêu thụ xi măng tính theo bình quân đầu người tại Kenya đang tăng, và chủ yếu ở tầng lớp trung lưu. Nhóm người này đang tăng cường xây dựng nhà cửa và vì thế nhu cầu vật liệu xây dựng tăng lên.

Trên thế giới, tiêu thụ xi măng hiện ở mức trung bình 389 kg/gia đình, trong khi tại Kenya chỉ là gần 57 kg/gia đình. Tại Ai Cập, con số này là 420 kg, tại Thổ Nhĩ Kỳ là 600 kg, ở các nước Đông Phi khác là từ 20 – 42 kg.

3 công ty đang chi phối thị trường xi măng nội địa là Bamburi với công suất 2 triệu tấn/năm; East Africa Portland công suất 720 nghìn tấn/năm; và Athi River Mining với công suất 360 nghìn tấn/năm.

Cũng giống như các công ty sản xuất xi măng ở khu vực Đông Phi, các công ty xi măng tại Kenya đang phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt về giá cả với xi măng nhập khẩu từ các nước Viễn Đông và châu Á.

Hiện giá bán xi măng nhập khẩu tại Kenya chỉ khoảng 115 USD/tấn trong khi giá xi măng của các công ty nội địa giao tại nhà máy là 125 USD bao gồm cả chi phí vận tải và thuế. Theo các công ty sản xuất xi măng Kenya, lý do khiến cho xi măng châu Á có giá rẻ so với gia xi măng tại Kenya nói riêng và khu vực Đông Phi nói chung là do chi phí sản xuất tại châu Á khá thấp. Đơn cử chi phí điện năng cho sản xuất trung bình tại Kenya vào khoảng 15 US cents/ KW trong khi tại Trung Quốc chỉ ở mức từ 3 - 4 US cents/KW. Bên cạnh đó, Kenya hiện thiếu các nhà máy có công suất lớn để có thể hưởng lợi thế sản xuất theo qui mô, trong khi chỉ riêng 1 công ty ở trung quốc đã có công suất khoảng 65 triệu tấn/năm, gấp 6,5 lần so với tổng cầu xi măng của toàn bộ khu vực Đông Phi.

Ông Bhatia thuộc công ty Bamburi cho rằng, phải mất ít nhất 3 đến 4 năm nữa để xây dựng các nhà máy xi măng sạch và việc gia tăng công suất cũng phải mất chừng đó thời gian nữa. Trong khi nhu cầu liên tục tăng, Kenya có thể sẽ phải đối mặt với tình trạng cung không đủ cầu xi măng.

Để đối phó với xi măng nhập khẩu giá rẻ, Hiệp hội xi măng Kenya đang kiến nghị Chính phủ đưa xi măng vào danh sách mặt hàng nhạy cảm khi đó mức thuế nhập khẩu xi măng vào khu vực Đông Phi sẽ phải chịu mức thuế 35% thay vì 25% như hiện nay.

Về triển vọng năm 2011, nhu cầu xi măng của Kenya có thể tăng 33% lên 8 triệu tấn, từ mức 6 triệu tấn trong năm 2009.

(Nguyễn Hằng)